Wat moet u doen als uw dak lekt?

De eerste stappen bij een lekkage binnen

Een lekkage komt zelden gelegen. Toch wint u veel als u de eerste minuten rustig en in de goede volgorde handelt. Het doel is simpel: schade beperken en zorgen dat u straks kunt laten zien wat er aan de hand was. Doe daarom eerst dit, voordat u aan het dak zelf denkt.

1. Zet spullen, meubels en vloerkleden weg uit de buurt van de druppels.
2. Vang het water op in een emmer of teil en leg er een doek onder tegen spatten.
3. Blijft water in de buurt van stopcontacten, lampen of een groepenkast komen? Schakel dan de betreffende groep uit en raak niets nats aan.
4. Zit er een bol staande plek in het plafond, dan staat daar water achter. Prik die voorzichtig door op het laagste punt met een emmer eronder, zodat het plafond niet in één keer bezwijkt.
5. Maak foto's van de vlek, de druppellocatie en eventuele schade. Noteer datum, tijd en het weer op dat moment.
6. Zet ramen open of gebruik een ventilator om het vocht af te voeren; dat beperkt de kans op schimmel.

Lekt het bij harde regen of juist bij smeltende sneeuw? Lekt het alleen bij wind uit een bepaalde richting? Dat soort waarnemingen lijken klein, maar ze helpen enorm bij het opsporen van de oorzaak. Schrijf ze op.

Waar komt een daklekkage meestal vandaan?

Een dakvlak dat er netjes bij ligt, lekt zelden midden op het veld. Problemen ontstaan bijna altijd op de plekken waar materialen elkaar raken of waar iets door het dak heen gaat. Water zoekt daar de kleinste opening en loopt vervolgens onder de dakbedekking verder, soms meters ver, tot het ergens naar binnen kan.

• Naden en overlappen in de dakbedekking die zijn losgelaten of zijn gaan trekken.
• Opstanden en dakranden, waar de bedekking omhoog loopt tegen een muur of boeideel.
• Dakdoorvoeren voor ontluchting, afvoeren of kabels, met verouderde manchetten.
• Zinkwerk en afdekkappen die zijn gaan werken, gescheurd zijn of niet meer goed aansluiten.
• Verstopte of te krappe afvoeren, waardoor water blijft staan en bij de randen naar binnen trekt.
• Verschoven of gebroken dakpannen en beschadigd onderdak bij een hellend dak.
• Rotte boeidelen, waardoor de dakrand zijn vaste ondergrond verliest.

Daarnaast speelt leeftijd mee. Bitumineuze en kunststof dakbedekking gaan jaren mee, maar verouderen door uv-straling, vorst en temperatuurwisselingen. Wordt de bedekking bros of krimpt ze, dan gaan de details als eerste meegeven. Een lekkage is dan geen toeval maar een signaal dat het dak aan het einde van zijn levensduur loopt.

Niet alles is een dakprobleem

Een natte plek in huis komt niet altijd van het dak. Voordat u het dak laat openleggen, is het verstandig om de andere mogelijkheden uit te sluiten. Condens bijvoorbeeld: in een slecht geventileerde badkamer of slaapkamer slaat vocht neer op koude oppervlakken en dat lijkt sprekend op een lek. Het verschil zit vaak in het patroon; condens komt ook bij droog weer terug, een lek niet.

Ook leidingwater, een lekkende dakgoot die langs de gevel loopt, doorslaand vocht in een buitenmuur of een slecht afgekitte aansluiting bij een gevel kan hetzelfde beeld geven. Daarom hoort elke serieuze zoektocht te beginnen met kijken, meten en uitsluiten, en niet met slopen. Op onze pagina over daklekkage opsporen en repareren leest u hoe wij die volgorde aanhouden.

Wat kunt u zelf doen, en wat beter niet?

Binnen kunt u veel zelf doen: water opvangen, ventileren, spullen droog zetten en de schade vastleggen. Staat er een dakafvoer vol met bladeren en kunt u die veilig vanaf een vaste plek bereiken, dan mag u die vrijmaken. Vaak zakt het waterpeil dan zichtbaar en wordt de lekkage al minder.

Daarmee houdt het zelf doen eigenlijk op. Wat u beter niet doet:

• Een nat dak opgaan. Natte bitumen en nat zinkwerk zijn spekglad; een val van een plat dak is net zo ernstig als van een hellend dak.
• Een ladder tegen de dakrand zetten. Boeidelen en goten zijn daar niet op gemaakt en kunnen bezwijken.
• Werken met een brander. Dakbedekking warm aanbrengen is vakwerk met reëel brandgevaar.
• Alles dichtsmeren met kit of coating. U sluit vocht in, dat zich daarna onder de bedekking verspreidt.
• Zelf dakpannen gaan verleggen op een hellend dak zonder goede beveiliging.

Moet er echt iets tijdelijks gebeuren omdat er veel water binnenkomt, dan is een afdekzeil dat ruim over de verdachte zone ligt en aan de randen verzwaard is de veiligste noodmaatregel. Zie het als overbrugging tot een vakman kijkt, niet als reparatie.

Repareren of toch aanpakken op grotere schaal?

Na het opsporen volgt de afweging. Is er één duidelijke oorzaak, bijvoorbeeld een losgelaten naad of een versleten manchet, en is de rest van het dak nog in goede staat? Dan is een gerichte reparatie meestal de verstandigste keuze. De dakbedekking wordt plaatselijk geopend of aangeheeld en het detail wordt opnieuw goed uitgevoerd.

Anders wordt het als de isolatie onder de bedekking doorweekt is geraakt, als er op meerdere plekken scheuren en blazen zitten, of als het dak simpelweg oud is. Nat isolatiemateriaal droogt onder een dichte dakbedekking niet meer op; het blijft zijn isolerende waarde verliezen en het dak blijft kwetsbaar. Dan is een dakrenovatie van uw platte of hellende dak op termijn goedkoper dan steeds opnieuw een stukje repareren. Wat in uw geval verstandig is, blijkt pas als iemand het dak echt bekeken en beoordeeld heeft.

Hoe voorkomt u de volgende lekkage?

De meeste lekkages kondigen zich aan. Een losse daktrim, een plas die dagen blijft staan, een scheurtje bij een opstand of een boeideel dat zacht aanvoelt: dat zijn signalen die maanden of jaren voor de eerste druppel binnen zichtbaar zijn. Twee keer per jaar kijken, in het voorjaar en in het najaar, scheelt daarom veel. Haal bladeren weg bij afvoeren en goten, let op groei van mos en algen op het dakvlak, en controleer na een flinke storm of er niets is losgewaaid of verschoven. In ons artikel over het dak voorbereiden op de winter staat uitgebreider waar u dan op let.